स्पोर्ट्स पॅनोरमा | प्रतिनिधी
भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेच्या (आयओए) नव्या कार्यकारी परिषदेची निवडणूक ५ डिसेंबर २०२६ रोजी होणार असल्याचे निश्चित झाले आहे. या नव्या कार्यकारिणीचा कार्यकाळ २०२६ ते २०३० असा राहील. आयओएच्या विद्यमान अध्यक्षा पीटी उषा यांनी ही निवडणूक प्रक्रिया उत्तम प्रशासनाच्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे म्हटले आहे.
गेल्या सुमारे तीन वर्षांपासून आयओएचे कामकाज अंतर्गत राजकारण आणि नेतृत्वातील मतभेदांमुळे प्रभावित झाले होते. विशेषतः मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्याच्या नियुक्तीवरून पीटी उषा आणि कार्यकारी परिषदेचे अनेक सदस्य आमनेसामने आले होते. मात्र, जुलै २०२५ मध्ये दोन्ही बाजूंनी आपले मतभेद सोडवल्याची घोषणा केली होती.
निवडणुकीची तारीख जाहीर होताच आयओएमधील पुढील नेतृत्वावरून चर्चांना उधाण आले आहे. ‘स्पोर्ट्सनेट न्यूज’ने सूत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या माहितीनुसार, पीटी उषा यापुढील कार्यकाळासाठीही अध्यक्षपदी कायम राहण्याबाबत सातत्याने आणि जोरदार दावा करत आहेत. या विषयावर सरकारसोबत त्यांची सहमती झाल्याचा दावा सूत्रांनी केला आहे, मात्र या कथित सहमतीला अद्याप कोणताही अधिकृत किंवा स्वतंत्र दुजोरा मिळालेला नाही.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, उषा यांच्याव्यतिरिक्त राजीव मेहता, लिअँडर पेस, सायना नेहवाल, गगन नारंग आणि आदिल सुमारीवाला यांच्या नावांचीही चर्चा सुरू आहे. परंतु, सध्या त्यांना घोषित उमेदवार मानले जाऊ शकत नाही. जर सरकार आणि उषा यांच्यातील सहमतीचा दावा खरा ठरला, तर विद्यमान कार्यकारी परिषदेतील काही सदस्य निवडणुकीच्या रिंगणातून माघार घेण्याचा पर्याय निवडू शकतात. अर्थात, ही केवळ एक शक्यता असून कोणत्याही सदस्याने माघार घेतल्याची पुष्टी अद्याप झालेली नाही.
या निवडणूक प्रक्रियेची जबाबदारी दिल्ली आणि चंदीगडचे माजी निवडणूक आयुक्त संजय कुमार श्रीवास्तव यांच्याकडे देण्यात आली असून त्यांची निवडणूक निर्णय अधिकारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. मतदानापासून ते निकालापर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया त्यांच्याच देखरेखीखाली पार पडेल. या निवडणुका राष्ट्रीय क्रीडा प्रशासन कायदा आणि आयओएच्या सुधारित नियमांनुसार घेतल्या जाणार असल्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
खेळाडू आयोगाची निवडणूक ३ नोव्हेंबर रोजी होणार असून, यामध्ये पाच पुरुष आणि पाच महिला खेळाडूंची निवड केली जाईल. उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंच्या यादीत समाविष्ट होण्यासाठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख १८ ऑक्टोबर आहे. संबंधित पात्रता आणि अर्जाचे स्वरूप आयओएच्या वेबसाइटवर उपलब्ध आहे. याबाबत पीटी उषा यांनी स्पष्ट केले की, पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि स्वतंत्र निवडणूक प्रक्रियेवर भर देत, खेळाडूंना केंद्रस्थानी ठेवणारी विश्वासार्ह क्रीडा संस्था निर्माण करणे हेच आपले ध्येय आहे.
‘इनसाइड द गेम्स’च्या अहवालानुसार, २०२२ च्या निवडणुकीत ७७ सदस्यांच्या मतदार गटामध्ये ३९ महिला आणि ३८ पुरुष होते, ज्यामध्ये सक्रिय आणि माजी खेळाडूंचाही समावेश होता. त्याच निवडणुकीत उषा यांची आयओएच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष म्हणून बिनविरोध निवड झाली होती. आता सर्वांचे लक्ष आगामी निवडणुकीवर आहे, जिथे निवडली जाणारी नवी कार्यकारी परिषद भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेची पुढील चार वर्षांची दिशा निश्चित करेल.








