स्पोर्ट्स पॅनोरमा | प्रतिनिधी
भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेच्या (IOA) अध्यक्षा पीटी उषा यांनी २०२७ मध्ये होणाऱ्या ३९ व्या राष्ट्रीय खेळांसाठी पाच सदस्यीय ‘गेम्स टेक्निकल कंडक्ट कमिटी’ची (GTCC) स्थापना केली आहे. ‘स्पोर्ट्सनेट वायर’ या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, या समितीच्या अध्यक्षपदी पुन्हा एकदा सुनैना कुमारी यांची नियुक्ती करण्यात आली असून, ही समिती १४ ऑक्टोबरपासून कार्यान्वित झाली आहे.
उत्तराखंडमध्ये २८ जानेवारी ते १४ फेब्रुवारी २०२५ दरम्यान आयोजित केल्या जाणाऱ्या ३८ व्या राष्ट्रीय खेळांच्या जीटीसीसी अध्यक्षपदाची जबाबदारीही सुनैना कुमारी यांनीच सांभाळली होती. नव्याने स्थापन झालेल्या या समितीत रवींदर चौधरी, मनिंदर पाल सिंग, व्ही सुनील कुमार आणि दुष्यंत शर्मा यांचा सदस्य म्हणून समावेश करण्यात आला आहे.
समितीच्या अध्यक्षा सुनैना कुमारी या लॉन बॉल्सशी संबंधित बॉलिंग फेडरेशन ऑफ इंडियाच्या माजी अध्यक्षा आहेत. रवींदर चौधरी हे भारतीय ॲथलेटिक्स महासंघाच्या तांत्रिक समितीचे अध्यक्ष, तर मनिंदर पाल सिंग हे भारतीय सायकलिंग महासंघाचे महासचिव आहेत. तसेच, व्ही सुनील कुमार हे केरळ ऑलिम्पिक संघटनेचे अध्यक्ष असून, जम्मू-काश्मीरचे क्रीडा प्रशासक दुष्यंत शर्मा हे माजी आंतरराष्ट्रीय मल्ल आणि भारतीय कुस्ती महासंघाचे माजी अध्यक्ष आहेत.
३९ व्या राष्ट्रीय खेळांचे मुख्य यजमानपद मेघालयकडे असणार आहे. बहुतांश स्पर्धा मेघालयातच घेण्याचे नियोजन असले तरी, ईशान्य भारतातील अरुणाचल प्रदेश, आसाम, मणिपूर, मिझोराम, नागालँड, सिक्कीम आणि त्रिपुरा या उर्वरित सात राज्यांमध्येही प्रत्येकी किमान एका खेळाचे आयोजन करण्याचा प्रस्ताव आहे.
मेघालयचे क्रीडा मंत्री वैलादमिकी शायला यांनी जानेवारी महिन्यात इतर राज्यांनाही यजमानपदाची संधी देण्याबाबत भाष्य केले होते. खेळांची निवड झाल्यानंतर सुविधा आणि आयोजनाची तयारी पुढे नेण्यासाठी जीटीसीसीची लवकरात लवकर स्थापना करावी, अशी विनंती त्यांनी याच महिन्यात केली होती.
समिती स्थापन झाली असली तरी, या राष्ट्रीय खेळांमध्ये कोणकोणत्या खेळांचा समावेश असेल आणि कोणत्या राज्याला कोणत्या खेळाचे यजमानपद मिळेल, हे अद्याप निश्चित झालेले नाही. स्पोर्ट्सनेट वायरच्या अहवालानुसार, १४ ऑक्टोबरच्या स्थापना पत्रात खेळांची अंतिम यादी किंवा राज्यांमधील त्यांच्या वाटपाचा कोणताही तपशील दिलेला नाही.
अनेक राज्यांमध्ये स्पर्धांचे आयोजन होणार असल्याने तयारीतील समन्वय अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. वेगवेगळ्या प्रशासनांसोबत मैदानांची पाहणी, उपकरणांची उपलब्धता, तांत्रिक अधिकाऱ्यांची नियुक्ती आणि स्पर्धांची वेळ निश्चित करावी लागेल. आयोजन स्थळांमधील अंतर लक्षात घेऊन प्रवास, निवास आणि उपकरणांच्या वाहतुकीचे नियोजन करावे लागणार असून सर्व ठिकाणी स्पर्धेचा समान दर्जा राखणे आवश्यक असेल.
आयओएच्या आदेशासंदर्भातील वृत्तसंस्थेच्या अहवालानुसार, ही जीटीसीसी स्पर्धांचे वेळापत्रक, प्रवेश, पात्रतेचे नियम, तांत्रिक गरजा आणि उपकरणांच्या व्यवस्थेवर लक्ष ठेवेल. स्पर्धा आणि सराव स्थळांची तयारीही त्यांच्याच कक्षेत येईल.
समिती राष्ट्रीय क्रीडा महासंघ आणि तांत्रिक अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधेल. खेळांशी संबंधित तांत्रिक समस्या आणि विवाद सोडवण्यासोबतच, सर्व सामने संबंधित महासंघ आणि राष्ट्रीय खेळांच्या मान्यताप्राप्त नियमांनुसार होत असल्याची खात्रीही समितीला करावी लागेल.
खेळांच्या अंतिम वेळापत्रकाला मंजुरी देण्याचा अधिकार आयओएकडेच राहील. तसेच, आवश्यकतेनुसार या समितीत अतिरिक्त सदस्य, तांत्रिक तज्ज्ञ आणि संबंधित राष्ट्रीय महासंघांचे प्रतिनिधी समाविष्ट केले जाऊ शकतील.
मेघालय आणि आयओए यांच्यात ३० मे २०२६ रोजी यजमानपदाच्या करारावर स्वाक्षऱ्या झाल्या होत्या. त्याप्रसंगी मुख्यमंत्री कॉनराड के. संगमा यांनी ईशान्येतील इतर राज्यांनाही यजमान म्हणून सहभागी होण्याचा अधिकार मिळण्याबाबत सांगितले होते. राज्याच्या २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पीय भाषणात राष्ट्रीय खेळांच्या आयोजनासाठी ₹२१० कोटींच्या तरतुदीचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला होता. यात बहुतांश स्पर्धा मेघालय आणि निवडक स्पर्धा ईशान्येच्या इतर राज्यांमध्ये घेण्याच्या योजनेचा समावेश आहे.
मेघालयच्या तयारीमध्ये मार्च २०२७ चा उल्लेख आहे. मात्र, जीटीसीसीच्या स्थापना पत्रात उद्घाटन आणि समारोपाच्या तारखा जाहीर करण्यात आलेल्या नाहीत. आता खेळाडू, प्रशिक्षक आणि राज्य संघटनांना खेळांची मंजूर यादी, आयोजन स्थळे, प्रवेशाच्या अटी आणि सविस्तर वेळापत्रकाची प्रतीक्षा आहे.
