स्पोर्ट्स पॅनोरमा | प्रतिनिधी
भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (BCCI) सध्या पश्चिम विभागातून नवीन राष्ट्रीय निवडकर्त्याच्या शोधात असून त्यांच्यासमोर नवे आव्हान उभे राहिले आहे. माजी मुख्य निवडकर्ता अजित आगरकर यांनी राजीनामा दिल्यानंतर आणि आपल्या कार्यकाळाला मुदतवाढ न मागितल्यामुळे हे पद रिक्त आहे. बीसीसीआय या पदासाठी अनुभवी व्यक्तींच्या शोधात असून पगार वाढवण्याचीही त्यांची तयारी आहे. मात्र, ‘द टाईम्स ऑफ इंडिया’च्या वृत्तानुसार, भारतासाठी जवळपास १०० कसोटी सामने खेळलेल्या दोन माजी स्टार क्रिकेटपटूंनी बीसीसीआयचा हा प्रस्ताव स्पष्टपणे नाकारला आहे.
पश्चिम विभागाच्या निवडकर्ता पदासाठी अर्ज आमंत्रित करण्यात आले होते आणि याची अंतिम मुदत बुधवार, १४ ऑक्टोबर रोजी संपली. मात्र, या नव्या घडामोडीमुळे ही महत्त्वाची जबाबदारी शेवटी कोण स्वीकारणार, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे. या शर्यतीत एक आश्चर्यकारक वळण म्हणजे, पार्थिव पटेलने अद्याप या पदासाठी अर्ज केलेला नाही.
सध्याच्या भारतीय निवड समितीत प्रज्ञान ओझा, आरपी सिंग, अजय रात्रा आणि शिवसुंदर दास यांचा समावेश असून, बीसीसीआय आता पश्चिम विभागासाठी पाचव्या सदस्याच्या शोधात आहे. वृत्तानुसार, गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये जेव्हा आरपी सिंग आणि प्रज्ञान ओझा निवड समितीत सामील झाले, तेव्हा त्यांनी त्यांच्या पगाराबाबत वाटाघाटी केल्या होत्या. यामुळे बीसीसीआयच्या निवड समित्यांच्या वार्षिक बजेटमध्ये ३ कोटी रुपयांची वाढ होऊन ते १७.४५ कोटी रुपयांवर पोहोचले होते.
आता २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी मंडळाने बजेटमध्ये आणखी जवळपास २ कोटी रुपयांची वाढ केल्याचे वृत्त आहे. ज्यामुळे निवड समित्यांवरील वार्षिक खर्च आता १९.३५ कोटी रुपयांवर गेला आहे. दिग्गज उमेदवारांना निवड समितीत आणण्यासाठी बीसीसीआय अधिक खर्च करण्यास तयार असल्याचे यावरून दिसून येते.
राष्ट्रीय निवडकर्ता होण्यासाठी बीसीसीआयने स्पष्ट पात्रता नियम निश्चित केले आहेत. उमेदवाराने किमान ७ कसोटी सामने किंवा ३० प्रथम श्रेणी सामने खेळलेले असावेत. दुसरा निकष म्हणजे, खेळाडूने किमान १० एकदिवसीय सामने आणि २० प्रथम श्रेणी सामने खेळलेले असणे आवश्यक आहे. याच घडामोडींदरम्यान, वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या सामन्यात भारतीय संघाला जसप्रीत बुमराहची उणीव का भासत नाही, याचे स्पष्टीकरण संजू सॅमसनने दिले आहे.
निवडकर्ता पदासाठी अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवार क्रिकेटमधून निवृत्त होऊन किमान पाच वर्षे झालेली असावीत. तसेच, बीसीसीआयच्या नियम आणि अटींच्या अंतर्गत येणाऱ्या कोणत्याही क्रिकेट समितीत एकूण पाच वर्षे काम केलेली व्यक्ती या पदासाठी अपात्र ठरेल.
राष्ट्रीय निवडकर्त्याच्या भूमिकेत केवळ प्लेइंग इलेव्हन (अंतिम अकरा) निवडण्यापेक्षा अधिक जबाबदाऱ्यांचा समावेश असतो. निवडलेल्या उमेदवाराला देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय सामने पाहणे, गुणवान खेळाडूंना हेरणे आणि निवड करण्यापूर्वी त्यांच्या कामगिरीचे मूल्यांकन करणे अपेक्षित असते. तसेच, आवश्यकतेनुसार संघ बैठकांना उपस्थित राहणे आणि सामन्यांसाठी प्रवास करणे अनिवार्य असेल.
बीसीसीआयच्या ‘अपेक्स कौन्सिल’ला (Apex Council) त्रैमासिक कामगिरी मूल्यमापन अहवाल सादर करणे आणि संघ निवडीच्या मुद्द्यांवर माध्यमांशी संवाद साधणे हीदेखील मुख्य जबाबदारी असेल. याशिवाय, क्रिकेटच्या सर्व फॉरमॅटसाठी भारतीय संघाच्या कर्णधाराची नियुक्ती करण्याचे महत्त्वाचे कामही निवड समितीला करावे लागेल.
